nhìn thấч số lượng lớn lασ củα gíáσ pháp mà Đức phật đã dạч, chúng tα có thể nghĩ rằng: vớí số lượng gíáσ pháp nhíều như vậч chúng tα không hч vọng híểu nổí. nhưng một lần nọ Đức phật đã tóm lược gíáσ pháp củα ngàí chỉ trσng một вàí kệ. tôí nghĩ chúng tα cần phảí вíết вàí kệ nàч. nhíều ngườí trσng số các вạn ở đâч đã từng вíết вàí kệ đó như thế nàσ. вàí kệ gíản dị nàч đã tóm lược tất cả những lờí dạч củα Đức phật:
Không làm việc ác nào
Vun bồi các việc lành
Thanh lọc tâm ý
Đó là lời chư Phật dạy.
Như vậy, chỉ có ba điều rất đơn giản cần học, nhưng rất khó để thực hành.
Không làm việc ác nào: Có nghĩa là không làm điều xấu. Có người đôi lúc làm việc xấu, có người ít khi làm việc xấu, và cũng có người thường làm những việc xấu.
Vun bồi các việc lành: Đôi lúc chúng ta không muốn làm việc lành, không muốn vun bồi thiện tâm. Khi Đức Phật nói làm những việc lành, những điều tốt có nghĩa là phải thực hành hạnh bố thí, trì giới, và tham thiền.
Thanh lọc tâm ý: 𝔗â𝔪 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔩𝔲ô𝔫 𝔩𝔲ô𝔫 𝔟ị ô 𝔫𝔥𝔦ễ𝔪 𝔟ở𝔦 𝔫𝔥ữ𝔫𝔤 𝔠ấ𝔲 𝔲ế, 𝔭𝔥𝔦ề𝔫 𝔫ã𝔬. Đứ𝔠 𝔓𝔥ậ𝔱 𝔩𝔲ô𝔫 𝔩𝔲ô𝔫 𝔡ạ𝔶 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔭𝔥ả𝔦 𝔱𝔥𝔞𝔫𝔥 𝔩ọ𝔠 𝔱â𝔪 𝔪ì𝔫𝔥. 𝔎𝔥𝔦 𝔱â𝔪 đã đượ𝔠 𝔱𝔥𝔞𝔫𝔥 𝔱ị𝔫𝔥 𝔱𝔯𝔬𝔫𝔤 𝔰ạ𝔠𝔥 𝔰ẽ 𝔨𝔦𝔫𝔥 𝔫𝔤𝔥𝔦ệ𝔪 đượ𝔠 𝔥ạ𝔫𝔥 𝔭𝔥ú𝔠 𝔱ố𝔦 𝔱𝔥ượ𝔫𝔤. 𝔑𝔥ư 𝔳ậ𝔶, 𝔫ế𝔲 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔠ó 𝔱𝔥ể 𝔱𝔥ự𝔠 𝔥à𝔫𝔥 𝔟𝔞 đ𝔦ề𝔲 𝔨𝔥𝔲𝔶ê𝔫 𝔡ạ𝔶 𝔫à𝔶 𝔠ủ𝔞 Đứ𝔠 𝔓𝔥ậ𝔱 𝔱𝔥ì 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔰ẽ 𝔱𝔯ở 𝔱𝔥à𝔫𝔥 𝔫𝔤ườ𝔦 𝔥ạ𝔫𝔥 𝔭𝔥ú𝔠 𝔫𝔥ấ𝔱 𝔱𝔥ế 𝔤𝔦𝔞𝔫.
Đứ𝔠 𝔓𝔥ậ𝔱 𝔨𝔥ô𝔫𝔤 𝔠𝔥ỉ 𝔫ó𝔦 𝔭𝔥ả𝔦 𝔱𝔥𝔞𝔫𝔥 𝔩ọ𝔠 𝔱â𝔪 ý 𝔪ì𝔫𝔥 𝔰𝔲ô𝔫𝔤 𝔱𝔥ô𝔦 𝔪à 𝔑𝔤à𝔦 𝔠ò𝔫 𝔡ạ𝔶 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔩à𝔪 𝔠á𝔠𝔥 𝔫à𝔬 để 𝔱𝔥𝔞𝔫𝔥 𝔩ọ𝔠 𝔱â𝔪 ý 𝔫ữ𝔞. Đứ𝔠 𝔓𝔥ậ𝔱 𝔡ạ𝔶 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔟𝔞 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔲ầ𝔫 𝔱ự 𝔱𝔥ự𝔠 𝔥à𝔫𝔥 để đạ𝔱 đượ𝔠 𝔱𝔥𝔞𝔫𝔥 𝔱ị𝔫𝔥 𝔱â𝔪 ý. Đó 𝔩à 𝔤𝔦ớ𝔦, đị𝔫𝔥, 𝔥𝔲ệ.
Bước đầu tiên là Giới (sīla), giới trong sạch là căn bản cho mọi tiến bộ tâm linh. Giới trong sạch nghĩa là trong sạch thân và khẩu. Thân chúng ta không làm điều sai lầm, khẩu không nói điều sai lầm. Có nghĩa là thân thiền sinh không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không uống rượu và các chất say; khẩu không nói dối, không nói lời đâm thọc, không nói lời nói dữ, không nói lời vô ích.
Bước thứ hai là Định (sāmadhi). Định là giữ tâm trong sạch. Giữ tâm trong sạch bằng cách định tâm qua Thiền Định. Có nhiều đề mục thực hành Thiền Định. Chúng ta sẽ nói ở phần sau (xem chương 10).
Bước thứ ba là Huệ (pañña). ℌ𝔲ệ 𝔥𝔞𝔶 𝔗𝔲ệ ở đâ𝔶 𝔠ó 𝔫𝔤𝔥ĩ𝔞 𝔩à 𝔥𝔦ể𝔲 𝔟𝔦ế𝔱 𝔟ả𝔫 𝔠𝔥ấ𝔱 𝔠ủ𝔞 𝔰ự 𝔳ậ𝔱, 𝔱𝔥ấ𝔶 𝔯õ 𝔱𝔥ự𝔠 𝔱ướ𝔫𝔤 𝔠ủ𝔞 𝔙ậ𝔱 ℭ𝔥ấ𝔱 𝔳à 𝔗â𝔪. 𝔗𝔲ệ ở đâ𝔶 𝔠ũ𝔫𝔤 𝔠ó 𝔫𝔤𝔥ĩ𝔞 𝔩à 𝔱𝔯í 𝔱𝔲ệ 𝔱𝔥ấ𝔶 𝔯õ 𝔗ứ 𝔇𝔦ệ𝔲 Đế.
𝔅ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔟𝔞 (ℌ𝔲ệ) đặ𝔱 𝔠ă𝔫 𝔟ả𝔫 𝔱𝔯ê𝔫 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔫𝔥ì (Đị𝔫𝔥). 𝔙à 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔫𝔥ì (Đị𝔫𝔥) đặ𝔱 𝔠ă𝔫 𝔟ả𝔫 𝔱𝔯ê𝔫 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔫𝔥ấ𝔱 (𝔊𝔦ớ𝔦). 𝔑ế𝔲 𝔪𝔲ố𝔫 đạ𝔱 đượ𝔠 𝔱ầ𝔫𝔤 𝔪ứ𝔠 𝔠𝔞𝔬 𝔫𝔥ấ𝔱 𝔠ủ𝔞 𝔰ự 𝔱𝔦ế𝔫 𝔟ộ 𝔱â𝔪 𝔩𝔦𝔫𝔥 𝔱𝔥ì 𝔟ạ𝔫 𝔭𝔥ả𝔦 𝔱𝔲ầ𝔫 𝔱ự 𝔱𝔥ự𝔠 𝔥à𝔫𝔥 𝔟𝔞 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔯ê𝔫.
𝔎𝔥ô𝔫𝔤 đạ𝔱 đượ𝔠 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔫𝔥ấ𝔱 𝔩à 𝔤𝔦ớ𝔦 𝔱ị𝔫𝔥 (𝔊𝔦ớ𝔦) 𝔱𝔥ì 𝔨𝔥ô𝔫𝔤 𝔱𝔥ể đạ𝔱 đượ𝔠 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔥𝔞𝔦 𝔩à 𝔱â𝔪 𝔱ị𝔫𝔥 (Đị𝔫𝔥).
𝔎𝔥ô𝔫𝔤 đạ𝔱 đượ𝔠 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔥𝔞𝔦 𝔩à 𝔱â𝔪 𝔱ị𝔫𝔥 (Đị𝔫𝔥) 𝔱𝔥ì 𝔨𝔥ô𝔫𝔤 𝔱𝔥ể đạ𝔱 đượ𝔠 𝔟ướ𝔠 𝔱𝔥ứ 𝔟𝔞 𝔩à 𝔱𝔯í 𝔱𝔲ệ (ℌ𝔲ệ) 𝔱𝔥ấ𝔶 𝔯õ 𝔟ả𝔫 𝔠𝔥ấ𝔱 𝔱𝔥ậ𝔱 𝔰ự 𝔠ủ𝔞 𝔰ự 𝔳ậ𝔱, 𝔳à 𝔡𝔬 đó 𝔨𝔥ô𝔫𝔤 𝔱𝔥ể 𝔥𝔦ể𝔲 𝔯õ đượ𝔠 𝔗ứ 𝔇𝔦ệ𝔲 Đế.
𝔑𝔥ư 𝔳ậ𝔶, Đứ𝔠 𝔓𝔥ậ𝔱 đã 𝔠𝔥𝔬 𝔠𝔥ú𝔫𝔤 𝔱𝔞 𝔟ả𝔫 đồ 𝔠𝔥𝔦 𝔱𝔦ế𝔱 𝔳ề 𝔠𝔬𝔫 đườ𝔫𝔤 𝔭𝔥á𝔱 𝔱𝔯𝔦ể𝔫 𝔱â𝔪 𝔩𝔦𝔫𝔥. 𝔑𝔥ữ𝔫𝔤 𝔞𝔦 𝔱𝔥𝔢𝔬 𝔟𝔞 𝔟ướ𝔠 𝔠ủ𝔞 𝔟ả𝔫 đồ 𝔫à𝔶 𝔠𝔥ắ𝔠 𝔠𝔥ắ𝔫 𝔰ẽ đạ𝔱 đượ𝔠 𝔪ụ𝔠 đí𝔠𝔥 𝔱ố𝔦 𝔥ậ𝔲.
Bài viết được trích từ cuốn Phật Pháp Căn Bản I, tác giả Tỳ Khưu U Silananda
Xóm Yêu Thương